Patent ve Faydalı Model Arasındaki Farklar

patent-faydalimodel-fark

Patent ve Faydalı Model Arasındaki Farklar Nelerdir?

Yeni bir buluş geliştirdiğinizde, bu buluşu yasal olarak koruma altına almak için patent veya faydalı model başvurusu yapmayı düşünebilirsiniz. Peki, patent ve faydalı model arasındaki farklar nelerdir? Hangi koruma yöntemi sizin buluşunuz için daha uygundur?

Patent ve faydalı model, teknik buluşların korunmasını sağlayan iki farklı sınai mülkiyet hakkıdır. Ancak bu iki sistem; başvuru şartları, buluş basamağı kriteri, koruma süresi, başvuru maliyetleri ve değerlendirme süreçleri bakımından birbirinden ayrılır.

Bu yazımızda patent ile faydalı model arasındaki temel farkları, başvuru koşullarını ve hangi durumlarda hangi koruma yönteminin tercih edilebileceğini açıklıyoruz.

Patent Nedir ?

Patent, teknik bir problemi çözen ve belirli yasal koşulları karşılayan buluşlara verilen bir sınai mülkiyet hakkıdır. Patent sahibi, koruma süresi boyunca buluşunun izinsiz üretilmesini, kullanılmasını veya ticari olarak değerlendirilmesini engelleme hakkına sahip olabilir.

Bir buluşun patent ile korunabilmesi için genel olarak şu üç temel şartı karşılaması gerekir:

  • Yenilik: Buluşun tekniğin bilinen durumuna dâhil olmaması gerekir.
  • Buluş basamağı: Buluşun, ilgili teknik alandaki uzman bir kişi açısından aşikâr olmaması gerekir.
  • Sanayiye uygulanabilirlik: Buluşun sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir veya kullanılabilir olması gerekir.

Patent koruması, özellikle teknik açıdan yenilik içeren ve buluş basamağı kriterini karşılayan ürünler ve yöntemler için önemli bir koruma seçeneğidir.

Faydalı Model Nedir ?

Faydalı model, belirli teknik özelliklere sahip buluşların korunmasını sağlayan bir sınai mülkiyet hakkıdır. Türkiye’de faydalı model koruması, özellikle yeni ürünler geliştiren girişimciler, mucitler ve KOBİ’ler için değerlendirilebilecek bir seçenektir.

Faydalı model başvurularında patentlerden farklı olarak buluş basamağı kriteri aranmaz. Bununla birlikte buluşun yeni olması ve sanayiye uygulanabilir olması gerekir.

Türkiye’de faydalı model koruması genel olarak ürün niteliğindeki teknik buluşlar için uygundur. Kimyasal ve biyolojik maddeler, usuller ve kanunda belirtilen diğer istisnalar faydalı model korumasının dışında kalabilir.

Faydalı model başvurusu yapmadan önce buluşun yeniliğinin araştırılması önemlidir. Daha önce kamuya açıklanmış veya tekniğin bilinen durumuna dâhil olan bir ürün için koruma elde edilmesi mümkün olmayabilir. Verilen bir belgenin yasal şartları karşılamadığının ortaya çıkması hâlinde hükümsüzlük riski de söz konusu olabilir.

Patent ve Faydalı Model Arasındaki Temel Farklar

Patent ve faydalı model arasındaki farkları aşağıdaki tabloda karşılaştırabilirsiniz.

Karşılaştırma kriteri Patent Faydalı model
Yenilik şartı Gereklidir Gereklidir
Buluş basamağı Gereklidir Aranmaz
Sanayiye uygulanabilirlik Gereklidir Gereklidir
Koruma süresi Başvuru tarihinden itibaren 20 yıl Başvuru tarihinden itibaren 10 yıl
Araştırma süreci Araştırma yapılır Araştırma raporu düzenlenir
İnceleme süreci Esasa ilişkin inceleme yapılır Patentteki gibi buluş basamağı incelemesi yapılmaz
Koruma kapsamı Şartları karşılayan ürün ve usulleri kapsayabilir Faydalı model korumasına uygun ürün buluşlarıyla sınırlıdır
Başvuru maliyeti Genellikle daha yüksektir Genellikle daha düşüktür
Başvuru süreci Daha kapsamlı olabilir Genellikle daha basit olabilir

Not: Süreçler ve ücretler başvuru türüne, işlem aşamalarına ve yürürlükteki mevzuata göre değişebilir.

Patent ve Faydalı Model Koruma Süreleri

Patent ile faydalı model arasındaki önemli farklardan biri koruma süresidir.

Patent koruma süresi: Türkiye’de patent koruması, başvuru tarihinden itibaren 20 yıldır. Korumanın devamı için ilgili yıllık ücretlerin mevzuata uygun şekilde ödenmesi gerekir.

Faydalı model koruma süresi: Faydalı model koruması, başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır. Faydalı model koruma süresi uzatılamaz.

Bu nedenle buluşun uzun vadeli ticari değeri, teknik özellikleri ve korunmak istenen hakların kapsamı değerlendirilerek uygun başvuru türü belirlenmelidir.

Patent Başvurusu ile Faydalı Model Başvurusu Arasındaki Farklar

Patent başvurularında araştırma ve esas inceleme süreçleri bulunur. Bu süreçlerde buluşun yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik kriterleri değerlendirilir.

Faydalı model başvurularında da araştırma raporu düzenlenir. Ancak patent başvurularından farklı olarak buluş basamağına ilişkin esas inceleme yapılmaz. Bu nedenle faydalı model başvurularının bazı durumlarda daha kısa ve ekonomik bir süreç sunması mümkündür.

Bununla birlikte başvurunun sonuçlanma süresi; araştırma raporu, itirazlar, eksiklikler ve diğer işlemlere bağlı olarak değişebilir. Bu nedenle faydalı model başvurularının her durumda daha kısa sürede sonuçlanacağı garanti edilemez.

Faydalı Model mi, Patent mi Tercih Edilmelidir?

Hangi koruma yönteminin uygun olduğu, buluşunuzun teknik özelliklerine ve ticari hedeflerinize bağlıdır.

Patent başvurusu şu durumlarda değerlendirilebilir:

  • Buluşunuz yenilik ve buluş basamağı kriterlerini karşılıyorsa.
  • Teknik bir ürünün yanı sıra bir yöntem veya usulü de korumak istiyorsanız.
  • Daha uzun süreli korumaya ihtiyaç duyuyorsanız.
  • Buluşunuz için kapsamlı bir patent stratejisi oluşturmayı hedefliyorsanız.

Faydalı model başvurusu şu durumlarda değerlendirilebilir:

  • Yeni bir ürün geliştirdiyseniz.
  • Buluşunuz faydalı model korumasına uygun nitelikteyse.
  • Buluş basamağı kriteri aranmadan, yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik şartları çerçevesinde koruma elde etmek istiyorsanız.
  • Başvuru maliyetlerini ve süreçlerini dikkate alarak alternatif bir koruma yöntemi arıyorsanız.

Başvuru türü belirlenirken yalnızca maliyet ve süre değil, buluşun niteliği, koruma kapsamı ve ticari kullanım planı da dikkate  alınmalıdır.

Patent ve Faydalı Model Başvurusu Öncesinde Nelere Dikkat Edilmelidir?

Başvuru öncesinde buluşun daha önce açıklanıp açıklanmadığının araştırılması önemlidir. İnternet siteleri, bilimsel yayınlar, kataloglar, fuarlar ve daha önceki patent başvuruları yenilik değerlendirmesinde önem taşıyabilir.

Ayrıca buluşun teknik özelliklerinin açık biçimde tanımlanması, tarifname ve istemlerin doğru hazırlanması ve uygun başvuru türünün belirlenmesi gerekir.

Buluşunuzu başvuru öncesinde kamuya açıklamadan önce koruma stratejinizi değerlendirmeniz de önemlidir. Türkiye’deki mevzuatta belirli istisnalar bulunsa da kamuya açıklama, bazı durumlarda yenilik şartını etkileyebilir.

faydali-model-belgesi-ile-patent-tescil-farki

Buluşunuz İçin Doğru Koruma Yöntemini Seçin

Patent ve faydalı model, buluşların korunması için farklı avantajlar sunar. Patent daha uzun bir koruma süresi sağlarken faydalı model, uygun ürün buluşları için daha ekonomik bir alternatif olabilir.

Ancak her buluşun faydalı modelle korunması mümkün olmadığı gibi her teknik yenilik de patent alma şartlarını karşılamaz. Bu nedenle başvuru öncesinde buluşun özelliklerinin ve ilgili yasal şartların değerlendirilmesi gerekir.

Buluşunuzu koruma altına almak, patent veya faydalı model başvurusu hakkında bilgi edinmek ya da tescilli buluşunuzu ticari fırsatlarla buluşturmak istiyorsanız www.satilikpatentler.com üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.

İletişim: teklif@satilikpatentler.com

 

 

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu